Soms zeggen woorden alles! Wat een prachtige ***** sterren recensie!

Heel dankbaar voor:

Anika Rooke heeft met haar debuut Over the borderline laten zien dat een autobiografisch verhaal over ernstige psychische problematiek naast aangrijpend ook informatief en educatief kan zijn. Dit relaas over een leven vol zelfhaat, angst, obsessie, manipulatie en destructiviteit voert je vanuit de ogen van een opgroeiende jonge vrouw met een persoonlijkheidsstoornis langs (een tijdsbeeld van) een discutabele GGZ, langs onmachtige naasten, langs een verleden vol rode vlaggen en bovenal door een woud van complexe gedachten.

Interessant is hoe dit boek zo feilloos duidelijk maakt dat borderline nooit op zichzelf staat en dat je het niet ‘bent’ maar eronder lijdt. En iedereen die je lief heeft met jou. De diepe wens van Anika om te helen, om geen genoegen te nemen met slechts de marges van het leven, loopt als een rode draad door het boek en geeft een buitengewoon goed beeld van de mens achter de stoornis, iets wat al snel vergeten wordt als je eenmaal te boek staat als patiënt. 

Speciale aandacht is er ook voor de rol van het onderwijs. Het speelt zich weliswaar een kwarteeuw geleden af, maar de parallellen met de huidige tijd zijn niet te missen. Het is misschien wel relevanter dan ooit dat we ons bewust zijn van de omvangrijke betekenis van school in het leven van een kind. Dit wordt onder andere duidelijk als Anika de uitersten beschrijft van hoe sommige leraren invulling hebben gegeven aan het omgaan met haar kwetsbaarheid. Waar enerzijds grenzen met zorg werden bewaakt, werden ze anderzijds ruimschoots overschreden. Het thema (ongelijke) machtsverhoudingen wordt hier even haarfijn beschreven aan de hand van zowel een te loven als een volstrekt verwerpelijke realiteit. 

Anika schrijft ongenuanceerd, met zelfspot en met een vaart van jewelste. Je leest dit boek dan ook als een goede roman, al schuurt het, is het soms hoogst ongemakkelijk en blij vlagen pijnlijk herkenbaar. Mij werd met name ook duidelijk dat borderline in zekere zin een sterk uitvergrote variant is van waar velen van ons mee worstelen: angst om te falen of er niet bij te horen, goede bedoelingen die schade hebben aangericht, vraagstukken rondom eigenwaarde, de gevolgen van familiedynamiek en allerlei uitingen van eenzaamheid. Over the borderline is een uitnodiging om stil te staan bij de vraag wat eigenlijk normaal of gezond is. Het boek heeft mij in ieder geval doen inzien dat de ‘borderline’ tussen psychisch gezond en psychisch patiënt flinterdun is. Stof tot nadenken, knap gedaan!

*****

Bianca Saan